Nazwisko zostało utworzone od nazwy osobowej Kaczmarz ~ Karczmarz (pochodzącej od rzeczownika pospolitego kaczmarz ~ karczmarz) za pomocą patronimicznego sufiksu -czyk i wskazuje na związek z ojcem lub innym przodkiem, który tak się nazywał. Nazwisko może również pochodzić od nazwy Kaczmarek i zawierać patronimiczny sufiks -yk wskazujący na na związek z ojcem lub innym przodkiem, który tak się nazywał. Wariant: Karczmarczyk.