Nazwisko zostało utworzone od zdrobniałej formy staropolskiego rzeczownika pospolitego kowalczyk w znaczeniu ‘czeladnik u kowala’ i wskazuje na wykonywany zawód. Nazwisko może również pochodzić od nazwy osobowej Kowal i zawierać patronimiczny sufiks -czyk lub od nazwy osobowej Kowalek i zawierać patronimiczny sufiks -yk, wskazujący na związek z ojcem lub innym przodkiem, który tak się nazywał.